Pa o maladipen
Ande 2 aprilo 2026, i Facultatea de Drept (Universitatea din București) putardas palem pesqe vudara e sikljovnenqe anda i komuna Cernica. Kadala data avile e sikljovne anda o VIII-to klaso katar i Școala Gimnazială nr. 1 Cernica thaj katar i Școala Gimnazială nr. 2 Tânganu, khetane pumare sikavnença.
O maladipen kerdilo pe iniciativa e advokatosqi Laurențiu Tudorache, o reprezentanto e Baro Dromesqo thaj e Asociaciaqo Phoenix-Renaștem Vise. E sikljovnen primisarde len i Andra-Roxana Trandafir thaj o George Cristian Ioan, katar i Facultatea de Drept, save kerde anda jekh phari tema jekh vakeripen savo haćarde les sa.
O maladipen si kotor anda o rindo ʒuridikane edukaciaqe aktivitetura e sikljovnença anda Cernica, prekal save kamas te sikavas e čhavorrenqe kaj o zakono si vi lenqo, thaj kaj i universiteta si jekh than putardo vi lenqe.
Pa soste vakerde pes
Paše duj ore, o vakeripen ʒelo pašal trin pućhimata save si importante svakone ternesqe:
- Save infrakcie keren maj butivar e terne? E sikljovne sikile save kerimata resen maj butivar angla o zakono kana keren len čhavorre thaj terne, thaj save konsekvence šaj aven.
- So pes kerel jekhe ternesqe savo phagel o zakono? Vakerdilo pa e edukativno mezure save šaj len pes ande kasave situacie thaj pa lenqo resipen: te sikaven thaj te anen palpale ando khetanipen, na numa te den pedepsa.
- Sar šaj aves viktima, thaj sar arakhes tut? Maj sigurno o maj important kotor: sar lokhes šaj aven vi e čhavorre viktime kasave kerimatenqe, thaj so šaj keren te arakhen pes.
E pućhimata e sikljovnenqe
E sikljovne na bešle numa te šunen. Pućhle but, thaj lenqe gazde phende kaj e pućhimata sas interesantne thaj lačhe gindisarde. Maj but lendar kamle te ʒanen kaj si o hotaro katar savo startosarel o penalo drèpto: kana jekh kerimos kontra jekh manuš, kontra o barvalipen varekasqo, kontra e životinje vaj kontra i publikani siguripen naj maj jekh tikni dili, numa jekh infrakcia.
„Sas jekh ćaćo lošalipen te pinʒaras len!”
Kadja phende pa o maladipen e duj reprezentantura e Fakultetaqe. Amenqe, o interes e sikljovnenqo si o maj lačho sikavipen kaj i ʒuridikani edukacia si la than ando traio e čhavorrenqo.
Sostar si important k-e 14 berš
O VIII-to klaso na sas alosardo bi resipnasqo. Xarnes, pala o rumunikano Kodo Penalo:
- o tikno savo nas les 14 berš na del penalo responso;
- o terno maškar 14 thaj 16 berš del penalo responso numa te sikavel pes kaj kerdas o kerimos goďaça (discernământ);
- o terno savo si les 16 berš del penalo responso pala o zakono;
- e ternenqe save den penalo responso dena pes, sar reglo, edukativno mezure, sar o staʒo civikane formaciaqo, i supraveghere, i konsemnacia pe agor e kurkesqo vaj i sako-divesesqi asistencia, thaj ande phare situacie, i internacia ande jekh edukativno centro vaj ande jekh centro detenciaqo.
Kadja, but sikljovne anda o VIII-to klaso si ćaće ande kodo berš kana lenqe kerimata startosaren te dikhen pes angla o zakono. Te sikljon kado katar specialistura, ande jekh amfiteatro e Fakultetaqo, na prekal jekh nasul eksperienca, šaj parudel but.
E informacie opral si jekh generalo xarnipen thaj na parudel jekh ʒuridikano sfato. Vaš jekh konkretno situacia, ʒan k-jekh advokàto.
Naisaras
Amare naisarimata vaš i Andra-Roxana Trandafir thaj vaš o George Cristian Ioan, vaš o vaxt, i răbdare thaj o tatipen savença primisarde e sikljovnen. Amare naisarimata vi vaš i Facultatea de Drept (Universitatea din București), vaš e sikavne anda e škole anda Cernica thaj Tânganu save ingerde e čhavorren thaj, sar si lačhes, vaš e sikljovne, vaš lenqe zorale pućhimata.
Ande publikime fotografia, e mujà e sikljovnenqe sas blurime te arakhel pes lenqo privatnipen.